Հայոց Պատմություն 3

Հայաստանի առաջին հանրապետությունը ծնունդ է առել 1918թվականի մայիսի 28-ին՝մայիսյան հերոսամարտերից՝Սարդարապատից,Բաշ-Ապարանից և Ղարաքիլիսայից հետո։Այն հիմնադրվեց հայ ժողովրդի համար ծանր ժամանակահատվածում,երբ երիտթուրքերի բնաջնջման ծրագրից խուսափած բազմահազար հայ գաղթականները, սովը, շրջափակումները,Քեմալական Թուրքիայի 1920թ․հարձակումը, ինչպես նաև Խորհրդային Ռուսաստանի նվաճողական քաղաքականությունը  հնարավորություն չէին ընձեռնելու պետության ղեկավարներին ստեղծել կայուն պետություն։ Առաջին հանրապետությունը գոյատևեց մինչև 1920թ․դեկտեմբերի 2-ը,երբ Հայաստանը խորհրդայնացավ։Չնայած կարճ կյանքին Առաջին հանրապետության դերը անգնահատելի է՝պետականություն վերագտնելու գործում։

1918թ հուլիսի 24-ին հրապարակվեց ՀՀ անդրանիկ կառավարության կազմը․վարչապետ՝Հովհաննես Քաջազնունին,արտաքին գործերի նախարար՝Ալեքսանդր Խատիսյան,ներքին գործերի նախարար՝Արամ Մանուկյան,ֆինանսների նախարար՝Խ․Կարճիկյան,զինվորական նախարար՝գեներալՀովհաննես Հախվերդյան,արդարադատության նախարար՝ Գ․Պետրոսյան։ Հայաստանի ազգային դրոշը ընդունվեց եռագույնը։

1918թ․մայիսի 15-ին թուրքական զորքերը ,օգտվելով նպաստավոր հանգամանքից,հանկարծակի հարձակումով գրավեցի Ալեքսանդրապոլը<Գյումրին> և առաջ շարժվեցին երկու հիմնական ուղղություններով։Թուրքական զորքերի մի մասը Ալեքսանդրապոլից շարժվեց դեպի Արարատյան դաշտ՝Երևանը և Էջմիածինը գրավելու,իսկ մյուսը՝Ղարաքիլիսա<Վանաձոր>Ղազախով ռազմավարական ուղղություն վերցրեց դեպի Բաքու։Հայկական ազգային զորամասերը անկարող էին երկարատև դիմադրություն ցույց տալ զավթիչներին։Հայը նորից կանգնեց ֆիզիկական  բնաջնջման վտանգի առաջ։

Թուրքերին դիմակայելու համար գեներալՄովսես Սիլիկյանի գլխավորությամբ ստեղծվեց Երևանյան զորախումբ։

Արարատյան դաշտ ներխուժած թուրքերը մայիսի 21-ին գրավեցին Սարդարապատ գյուղն ու կայարանը։Մայիսի 22-ին Վաղ առավոտյան եկեղեցու զանգերի ներքո սկսվեց Սարդարապատի պատմական հերոսամարտը։Սարդարապատի զորաջոկատի հրամանատարն էր գնդապետ՝Դանիել Բեկ-Փիրումյանը,նա  հրետանային նախապատրաստությունից հետո անցավ հակահարձակման,որի արդյունքում հուժկու գրոհով հետ վերցրեց մեկ օր առայ գրաված Սարդարապատը։Մի քանի օր տևած համառ ու ծանր մարտերից հետո թուրքական 15- հազարանոց բանակը ջախջախվեց և նահանջեց դեպի Գյումրի։Այս հաղթանակը բարձրացրեց զորքի և ժողովրդի ոգին,տրամադրությունը։Հայրենիքի պաշտպանության համար ոտքի ելավ ողջ հայ բնակչությունը՝անկախ կուսակցական պատկանելիությունից,մասնագիտությունից,տարիքից,բոլորը ներկայանում էին զթրամաս ւ կամովի մեկնում ճակատ։Սարդարապատի ճակատամարտին զուգահեռ ահեղ մարտեր էին մղվում նաև Բաշ-Ապարանում և Ղարաքիլիսայում։Հայկական զորամասըԴրոյի հմուտ ղեկավարությամբ ոչ միայն կասեցրեց թշնամու շարժը Բաշ-Ապարանից Արարատյան դաշտ,այլև խիզախ հակագրոհով փախուստի մատնեց թշնամուն։Այդ կռիվներում հայերին օգնում էր Ջահանգիր աղայի եզդիական ջոկատը։Այսպիսով Սարդարապատի, Բաշ-Ապարանի, Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերում հայ ժողովուրդը կարողացավ թշնամուն արժանի հակահարված տալ։Մայիսյան հերոսամարտերը ամբողջ հայ ժողովրդի հավաքական ուժի և ազգային միասնության հաղթանակն էր։

Հայոց նորանկախ պետությունը գտնվում էր չափազանց ծանր կացության մեջ։Նա զրկվել էր բերրի հողերից,շրջապատված էր ոխերիմ թշնամիներով,զուրկ էր ճանապարհներից իսկ ներսում ուներ մեծ թվով անօթևան և ապրուստի տարրական միջոցներից զուրկ փախստականներ։ Պատերազմների հետևանքով կազմալուծվել էր տնտեսությունը,մոլեգնում էին համաճարակները։ 1918թ աշնանից մինչև  1919թ գարուն սովի և համաճարակների հետևանքով մահացավ 150000 մարդ։

Արամ Մանուկյանի գլխավորությամբ Երևանի Ազգային խորհուրդը վճռեցին տեր կանգնել երկրին․․․1919թ հունիսի 21-23-ը Հայաստանում կայացան առաջին խորհրդարանական ընտրությունները։80տեղերից 72-ը ստացավ ՀՀԴ-ն,4-ը՝էսեռները,3՝-ը թաթարները,1՝-ը անկուսակցական։Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի օգնությամբ նկատելիորեն մեղմվեց երկրում առկա պարենային ճգնաժամը։Ամրապնդվեց հայկական զինուժը։Չնայած այս ամենին, Թուրքիան տարածաշրջանում իր ազդեցությունը պահպանելու նպատակով, խրախուսում և գաղտնի աջակցում էր երկրում թաթարների մեծ ու փոքր ազգային-վարչական կազմավորումների ստեղծմանը,որն էլ հանգեցրեց 1919թ հուլիսին  Հայաստանում թուրք-թաթարական խռովությունների։Թերևս մեծ դժվարությամբ, սակայն մինչև1920թ աշունը հնարավոր եղավ ճնշել այդ խռովությունները։Մեծ հարված եղավ նաև1920թ մայիսին բոլշևիկների կազմակերպած ապստամբությունը։1920թ մայիսի 1-ին Երևանում և մի շարք այլ քաղաքներում տեղի ունեցան հակակառավարական ցույցեր։Բոլշևիկները ՝ Սարգիս Մուսայելյանի գլխավորությամբ,ստեղծեցին Հայաստանի ռազմահեղափոխական կոմիտե,որը Ալեքսանդրապոլում հռչակեց խորհրդային իշխանություն,ազդարարեց դաշնակցական կառավարության տապալումը և Հայաստանի խորհրդայնացումը։

Ցավալիորեն մինչև ՀՀ անկումը այդպես էլ չստեղծվեց  միասնություն արևելահայ և արևմտահայ քաղաքական շրջանակների միջև,որը մեծապես խանգարեց ՀՀ ամրապնդմանը և Հայկական հարցի դրական լուծմանը։

Ցավոք Հայաստանի առաջին հանրապետությունը կարճ կյանք ունեցավ, կորուստների հետ միաժամանակ ունեցավ նաև ձեռքբերումներ,ի հայտ եկավ ժողովրդի միասնական  ուժի և կամքի դրսևորումները, որը մինչ օրս վառ օրինակ է։Զուգահեռներ անցկացնելով և արդեն մեր օրերից նայելով պատմության այդ ժամանակահատվածին, կարծում եմ, որ շատ բան չի փոխվել, միայն թվերն ու անունները․․․

Հայաստանի արդեն երրորդ հանրապետությունը նորից ստեղծվեց հայի համար ֆիզիկական բնաջնջման սպառնալիքի ներքո,էլի հավաքական բռունցք դարձած հաղթանակ տարանք,էլի ճիշտ ժամանակին ի հայտ եկան մեր հերոսները,էլի արյան գնով․․․Հիմա ունենք արդեն դարեր իվեր երազած Հայրենիքը, մնում է այն պահել ու ավելի լավը դարձնել,դաս առնելով անցած պատմության էջերից․․․․

Հայոց Պատմություն 2

Հայկական մշակույթ

Հայկական մշակույթը 19-րդ դարում մեծ վերելք ապրեց։

1801-1828թթ,ամբողջ Անդրկովկասը ,այդ թվում նաև Արևելյան Հայաստանը անցնում են Ռուսական կայսրության գերիշխանության տակ,որը կարևոր նշանակություն ունեցավ երկրամասի սոցիալ-տնտեսական ու մշակութային զարգացման առումով։Պատմական պայմանների փոփոխությունները պահանջ առաջադրեցին  ստեղծել  նոր, ժամանակի ոգուն համապատասխանող դպրոցներ,նոր թափ առան արվեստի բոլոր ճյուղերը։

Կրթական համակարգը անցավ ուսուցման առաջադիմական մեթոդների։Ժամանակի նշանավոր մտավորականները վերապատրաստվեցին արտասահմանում,իրենց հետ բերելով գիտելիքները, դասավանդեցին և կրթեցին հայ երեխաներին։Զարգացում ապրեց նաև հայկական թատրոնը,երաժշտությունը,գրականությունը, կերպարվեստն ու ճարտարապետությունը։

Ռուսաստանում բարձր դիրքի հասած նշանավոր արդյունաբերողներ և կալվածատերեր Լազարյանների տրամադրած միջոցներով 1815թՄոսկվայում բացվում է Լազարյան ճեմարանը,որը կոչված էր դաստիարակելու հայ մտավորականության մի նոր սերունդ ,նաև պատրաստել արևելյան լեզուների հմուտ մասնագետներ։Ճեմարանի հիմնադիրների նպատակն էր նպաստել արևելյան երկրների հետ հաղորդակցության սերտացմանը և Արևելքի ժողովուրդների քաղաքակրթության հետազոտմանը։Որբ ուաղքատ երեխաների ուսուցման համար Լազարյանները և ճեմարանի Հոգաբարձուները հրատարակում էին հայ իրականության մեջ առաջին անգամ ստեղծված դասագրքեր,թարգմանական ու ինքնուրույն աշխատություններ։Շրջանավարտները արգասավոր գործունեություն էին ծավալում հայկական դպրոցներում,թերթերի ու ամսագրերի խմբագրություններում։Լազարյան ճեմարանը միաժամանակ հանդիսանում էր նար արևելագիտության խոշոր կենտրոն,ուր իրենց կրթությունն են ստացել բազմաթիվ ռուս նշանավոր արևելագետներ։

Ռուսաստանի հայաշատ քաղաքներից կրթական կարևոր կենտրոն էր նաև Նոր Նախիջևանը։ 19-րդ դարի սկզբներին դպրոցներ բացվեցին նաև Ղրիմում, Թիֆլիսում, Շուշիում, Ախալցխայում, Երևանում,Նախիջևանում,Ալեքսանդրապոլում։1874թ․ Էջմիածնում հիմնադրվեց Գևորգյան հոգևոր ճեմարանը,որտեղ սաները ստանում էին բազմակողմանի, այդ թվում հիմնավոր հայագիտական կրթություն։Արևմտահայ իրականության մեջ առաջին միջնակարգ դպրոցը 1838թ բացված Սկյութարի ճեմարանն էր։Խոշոր կրթական կենտրոն էր նաև Զմյուռնիայում հիմնադրված Մեսրոպյան դպրոցը,որը գոյատևել է մինչև 1922,որը փակվել է հայկական համայնքի վերացման հետ միաժամանակ։ Հայտնի էին նաև Կալկաթայում, Կոստանդնուպոլսում գործող  մի շարք դպրոցները։

19-րդ դարի սկզբում հայկական գրականության մեջ դեռևս զգացվում էր միջնադարի ազդեցությունը։է1820-1840թթ․տեղի են ունենում զգալի տեղաշարժեր։Կլասիցիզմը զիջում է իր տեղը ,նոր գրականության ճյուղին՝ ռեալիզմին՝ժամանակակից մարդը իր ներաշխարհով և զգացմունքներով։Գրաբարի փոխարեն գալիս է նոր գրական լեզու ՝աշխարհաբարը, ձևավորվում է նոր հայկական գրականությունը։

Հայ նոր գրականության ստեղծման մեջ իր մեծ ներդրումն ունի պոետ՝Հարություն Ալամդարյանը,1796-1834,Գրող,հրապարակախոս Մեսրոպ Տագիտյանը1796-1858։Սակայն որոշիչ դեր այս գործում ունեցավ մեծ բանաստեղծ ,մանկավարժ ՝ԽաչատուրԱբովյանը,որը ուսանելով ժամանակի լավագույն համարվող Դորպատի համալսարանը,վերադառնում է հայրենիք և զբաղվում գրական և մանկավարժական գործով։Նրա ստեղծագործությունների գագարնակետն է համարվում<<Վերք Հայաստանի>>պատմական վեպը,որտեղ նկարագրված է հայ ժողովրդի վիճակը և նրա ազատագրական պայքարը 19-դարում։Նույն դարում գրականության,արվեստի,տպագրության զարգացման աճի հետ, ի հայտ եկան գրողներ, հրապարակախոսներ,որոնց մեջ հատկապես առանձնանում էր գրող՝ Միքայել Նալբանդյանը,Ղևոնդ Ալիշանը,Սմբատ Շահազիզը,Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանը։Հայ գրականության վառ ներկայացուցիչներից էր նաև հիանալի լիրիկ Պետրոս Դուրյանը1852-1872։19-դարի երկրորդ կեսին զարգանում է ռոմանտիզմը,որը դարձավ հզոր մտավոր զենք։Հզորացավ Ռաֆայել Պատկանյանի ռեալիստական ուղղությունը։Ժամանակի մեծագույն վարպետներից է Րաֆֆին<Հակոբ Մելիք-Հակոբյանը1835-1888>։Հայտնի վեպագրի գրչին են պատկանում <Սամվել>,<Խենթը>որոնք մինչ օրս էլ սիրված են և արդիական։Պերճ Պռոշյանը1832-1907։Մանկագիր՝Ղազարոս Աղայանը1840-1911։19-րդ դարի երկրորդ կեսին ծաղկում է դրամատուրգիան,որի ներկայացուցիչն ու հիմնադիրն Գաբրիել Սունդուկյանն էր1825-1912։ Նրա ստեղծագործությունները նոր շունչ տվեցին հայկական թատրոնին։

19-րդ դարում հրատարակվում էր  բազմաթիվ պարբերականներ որոնք տպագրում էին նյութեր տարբեր երկրների, քաղաքական ու տնտեսական կյանքերի մասին,տպագրվում էր նաև օտար գրողների գործերի թարգմանություններ։Նշանավոր ամսագրերից էր<<Հյուսիսափայլը>>1858-1864,որը կոչ էր անում հրաժարվել գրաբարից և գրել ժողովրդին հասկանալի լեզվով՝աշխարհաբարով։Այս ամսագիրը մեծ դեր ունեցավ  հայկական հասարակության կյանքի,մտքի և մշակույթի զարգացման վրա։

19րդ դարում Հայ հասարակության կյանքում նշանակալի դեր են ունեցել թատրոնը, երաժշտությունը և նկարչությունը։ Թատերական ներկայացումներ են կազմակերպվել Կոստանդնուպոլսի, Զմյուռնիայի, թիֆլիսի հայկական դպրոցներում։ Թիֆլիսի Թամամշյան և Կ․ պոլսի արևելյան թատրոնները դառնում են դերասանների մի մեծ խմբի ծննդյան ու վարպետության աճի կենտրոններ։

Դարի երկրորդ կեսի Հայ երաժշտության ամենախոշոր դեմքը Տիգրան Չուխաջյանն է՝ <<Արշակ երկրորդ>> 1868թ Հայկական առաջին օպերայի հեղինակը։ Հայ ժողովրդական երաժշտության նմուշները հավաքելու, ձայնագրելու և երգեցիկ խմբեր կազմելու ասպարեզում մեծ վաստակ ունի՝ Քրիստափոր Կարա Մուրզան։ Մակար Եկմալյանը մնայուն արժեքներ ստեղծեց հոգևոր երաժշտության բնագավառում։ 20րդ դարի սկզբին բուռն գործունեություն ծավալեց հանճարեղ Կոմիտասը, որը տարիներ շարունակ զբաղվում եր Հայ ժողովրդական և հոգևոր երգերի ձայնագրմամբ, հետազոտությամբ ու ժողովրդականացմամբ։ 19դր դարի վերջին ասպարեզ մտան նոր երաժշտական գործիչներ և կոմպոզիտորներ՝ Սպիրիդոն ու Ռոմանոս Մելիքյանները, Գրիգոր Սյուննին, Անուշավան Տեր-Ղևոնդյան և շատ ուրիշներ։ Հայտնի է նաև Արմեն Տիգրաննյանը, որը ստեղծեց <<Անուշ>> Օպերան 1912թ։

19րդ դարում աչքի են ընկնում նաև պրոֆեսիոնալ հայ նկարիչները, որոնց աշխատանքները հայտնի են ոչ միայն Հայաստանում այլ նաև Հայաստանից դուրս։ Հայտնի են ժամանակի ամենանշանավոր Հովնաթանյանների գերդաստանը, աշխարհահռչակ ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկին։19րդ դարի վերջերին և 20րդ դարի սկզբներին աչքի ընկան Վարդգես Սուրենյանցը, Գևորգ Բաշինջաղյանը, Էմանուել Մահտեսյանը,Փանոս Թերլեմեզյանը ,Սեդրակ Առաքելյանը,Եղիշե Թադևոսյանը։Դիմաքանդակի խոշոր վարպետներ էին Անդրեաս Տեր- Մարուքյանը և Հակոբ Գյուրջյանը։

 Զգալի հաջողությունների են հասնում քաղաքաշինությունն ու ճարտարապետությունը։Կանոնավոր հատակագծերի հիման վրա կառուցապատվում են Երևան ու Ալեքսանդրապոլը՝շինարարական գործունեություն է ծավալվում նաև Կարսում,Գորիսում,Շուշիում։

Հայ ժողովրդի գոյապահպանության, ազգային համախմբման, իր երկրին տեր դառնալու, իր պետականությունը վերականգնելու համար Հայ ժողովուրդը իր արդարացի պայքարն է ներկայացրել իր արվեստի ու մշակույթի բոլոր ճյուղերում։ Այն որպես Հայկական հարց հետաքրքրել է հայ հասրակական մտքի և պատմագիտության շատ ակնառու ներկայացուցիչների։ 19րդ դարի 70ական թվակակններից սկսած դարձել է Հայ մտավորականության ուղղորդիչ՝ Հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական շաժումների հետ կապված ամենաբազմազան խնդրիները, Հայ ժողովրդի նկատմամբ Թուրքիաում կիրառված ջարդերի քաղաքականությունը։ Ստեղծվել են ծավալուն Գրականություն, հարուստ փաստակագրական տվյալների հիման վրա գրված մեծ թվոր մենագրություններ, որունցում իրադարձությունները մեկնաբանվել են տնտեսական, քաղաքական, դիվանագիտական և այլ տեսանկյուններից, բացահայտվել Հայկական հարցի և Հայերի ցեղասպանության սկբնավորման ու նրա հետագա գործընթացի հայտնի ու գաղտնի նենգ դիտավորությունները, որոնք սկիզբ են առնում Օսմանյան առաջին սուլթանների <<խաղաղ>> ֆերմաներում, համիդիան բռնապետության <<Զուլումի>> քաղաքականության որոգայթներում, կոտորածներում և, վերջապես, արդեն զանգվածային ծրագիր դառնում և երիտ թուրքերի գործողություններում։

Վերը նշված գործողությունների արտացոլումը կտեսնենք 19րդ  և 20րդ դարերում ստեղծված բոլոր արվեստի գործերում։

Մաթեմատիկա 2

1.ա) f(7)= 7²⁶

                f(8)=8²⁶

          f(8)>f(7)

1.գ)f(-24)=(-24)²⁶

           f(-23)=(-23)²⁶

       f(-24)>f(-23)

2.ա) f(13)=13³¹

          f(12)=12³¹

             f(13)>f(12)

2.բ)f(0.02)=(0.02)³¹

           f(0.01)=(0.01)³¹

       f(0.02)>f(0.01)

42.ա)  3^x+2=81

            3^x+2=3⁴

            x+2=4

            x=2

42.դ)  (√0.5)^2-x=32

            (√1/2)^2-x=(1/2)^-5

                        2-x-1=-5

            X=-4

45.ա) 6^3x+2=6^2x+7

                        3x+2=2x+7

            X=5

45.գ) (2²)^x+2=2 * (2³)^x-1

2x+4=3x-1

X=3

66.բ) (0,2)^x-1<25

         <(0,2)^x-1<25

          <(1/5)^x-1 < (1/5^-2)

          x-1<2

         x<3

66.գ)     (√3/9)^x+2≤27

             (√3/9)^x+2≤(1/27^-1)     x3

            (3/27)^x+2≤(3/27^-1)

            X+2≤-1

            x≤-3

84.ա)   log₂⁵√4 = 2/5

84.դ)    log_1/749√7= -2.5

89.ա)   log₈(x²-9)

            x≥ √17

89.բ)    lg(1-x²)

            x≥-3

99.ա) log₂7*log₇2^-2=-2            

99.գ)log₃4*log₁₆9=3/4

133,A)   log₄(5x+3)=log₄(7x+5)

            5x+3=7x+5

            X=-1

133,B)   log₇(6x-1)=log₇(4x+9)

            6x-1=4x+9

            X=5

157,B) log_3/5(2x+7)>log_3/5(7x-18)

            2x+7>7x-18

            x<5

157,G)  lgX +lg(13-2x)<1+lg2

            lgX +lg(13-2x)<lgX+lg2

            x+13-2x-x+2<0

            2x>-15

Հայոց լեզու և գրականություն 6

Գաբրիել Գարսիա Մարկես

Գաբրիել Գարսիա Մարկեսը ծնվել է 1927թ. Մարտի 6ին Արակատակա, Մագդալենա, Կոլումբիայում: Կոլումբիացի գրող, նովելիստ, սցենարիստ,  լրագրող, Մարկեսը իսպանախոս աշխարհում հայտնի է նաև Գաբո՝ Գաբրիելի կրճատ անվամբ: 1982 թվականին արժանացել է Նոբելյան մրցանակի: <<Մոգական ռեալիզմ>> գեղարվեստական ուղղության ներկայացուցիչ է: Գրողին համաշխարհային ճանաչում է բերել <<100 տարվա մենություն>> վեպը՝ գրված 1967թ: Հայտնի են նրա <<Երկնային ժամ>> (1959) , <<Պատրիարքի աշունը>>(1975), <<Սերը ժանտախտի ժամանակ>> (1985), <<Գենեռալը իր լաբիրինթոսում>> (1989), <<Ապրել կյանքի մասին պատմելու համար>> (2002) <<Վերհիշելով իմ տխուր պոռնիկներին>> (2004) ստեղծագործությունները: Բազմաթիվ են նրա վիպակները և պատմվածքները: Նրա հայտնի ստեղծագործությունների վրա նկարահանվել են ֆիլմեր և անգամ՝ մուլտֆիլմեր: Գաբրիել Գարսիա Մարկեսը մահացել է 2014թ. Ապրիլի 17ին Մեխիկոյում:

Կարդացել եմ և Ձեզ հետ եմ կիսվում Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի

<<13 մտքեր կյանքի մասին>>

1.      Ես քեզ սիրում եմ ոչ նրա համար, թե ով ես դու, այլ նրա համար, թե ով եմ ես, երբ քո կողքին եմ:

2.      Ոչ մեկը արժանի չէ քո արցունքներին: Իսկ ով արժանի է, երբեք քո արտասվելու պատճառը չի դառնա:

3.      Միայն այն պատճառով, որ մեկը քեզ չի սիրում այնպես, ինչպես դու ես ուզում, չի նշանակում, որ նա քեզ չի սիրում ամբողջ սրտով:

4.      Իսկական ընկերը նա է, ով կբռնի քո ձեռքը և կզգա քո սիրտը:

5.      Ինչ որ մեկի համար թախծելու վատթարագույն միջոցը՝ լինել նրա կողքին և հասկանալ, որ նա երբեք քոնը չի լինելու:

6.      Երբեք չդադարես ժպտալ, եթե նույնիսկ տխուր ես, քանի որ ինչ որ մեկը կարող է սրիահարվել քո ժպիտին:

7.      Այս աշխարհում դու ընդհամենը մի մարդ ես, բայց ինչ որ մեկի համար դու մի ամբողջ աշխարհ ես:

8.      Մի վատնիր ժամանակը նրա վրա, ով չի ցանկանում անցկացնել քեզ հետ:

9.      Հնարավոր է Աստված ցանկանում է, որ մենք հանդիպենք ոչ այն մարդկանց, քանի դեռ չենք հանդիպել այն միակին: Որպեսզի երբ դա վերջ ի վերջո տեղի ունենա մենք երախտապարտ լինենք:

10.  Մի լա, որովհետև դա անցել է: Ժպտա, քանի որ դա եղել է:

11.  Միշտ էլ կգտնվեն մարդիկ, որոնք քեզ ցավ կպատճառեն: Պետք է շարունակել հավատալ մարդկանց, ուղղակի լինել փոքր ինչ զգույշ:

12.  Դարձիր ավելի լավը և ինքդ հասկացիր՝ ով ես դու, նախքան կհանդիպես նոր մարդու և հույս կունենաս, որ նա կհասկանա քեզ:

13.  Այդքան ջանք մի գործադրիր, ամեն լավ բան տեղի է ունենում անսպասելի:

Հայոց լեզու և գրականություն 5

Մեծանալով, հասունանալով կյանքի նկատմամբ հետաքրքրություններս բավարարելու ճանապարհին, բազմաթիվ կենցաղների հետ շփվելը, գրքեր կարդալը, նորանոր հարցեր են ստեղծում: ԵՎ գնալով հասկանում ես, որ, իսկապես, <<ես գիտեմ, որ ես ոչինչ չգիտեմ...>>, և, որ բազում հարցերը իրենց հետ բերում են նորանոր հարցեր…

            Ի՞նչ է երջանկությունը, ու՞ր է գնում մանկությունը, ի՞նչ է ճակատագիրը, կյանքը, ժամանակը, սուտը… Այ սուտ ասեցի, հիշեցի՜ . վերջերս կարդացի Հարուկի Մուրակամի՝ Ճապոնացի հայտնի գրողի <<Սպիտակ սուտը>> գործը: Որ ասեմ շատ տպավորված եմ չափազանցրած կլինեմ, բայց մի քիչ սրտովս էր , մի քիչ համաձայն եմ: Սուտը իրանով մեկ այնքան էլ լավ բան չի, սակայն կյանքում կարող են լինել պահեր, որտեղ սուտը կարող է փրկել կամ երջանկություն պարգևել: Մուրակամին գրում է, որ ստել չի կարողանում, սակայն պաշտում է անվնաս խաբեությունը: Նա <<Սպիտակ սուտը>> գործում պատմում է իր մի գրախոսականի մասին՝ որում գրում էր այնպիսի բաների մասին, որոնք մտացածին էին և գոյություն չունեին: Նա համեմատում է ճապոնացիների մոտ հայտնի <<Կարմիր սուտը>> և անգլիացիների հայտնի <<սպիտակ սուտը>>: Սրտովս է,ես էլ եմ կարծում, որ եթե սուտը անվնաս է կամ մանկան կողմից հորինվածք,և ոչ ոք կամ ոչինչ չի տուժում դրանից, կարող է գոյություն ունենալ… Հայտնի են բազմաթիվ հեքիաթներ եվ առասպելներ, որոնք երբեք գոյություն չեն ունեցել, սակայն բարություն եվ սեր են սովորեցնում, պախարակելով չար ու նենգ վարքը:

Եվ, եթե իմ այս կարծիքը, որը համընկնում է Մուրակամիի կարծիքի հետ և, որ կարող է արժանանալ ճապոնացիների <<մահապատժին>>, խոստովանում եմ. - Ես այդ կտտանքներին չեմ դիմանա…

Հալոց լեզու և Գրականություն 4

<Աբու Լալա Մահարի> պոեմը քնարական է գրված ռոմանտիզմի մեթոդով, պոեմի հեղինակը հերոսի բերանով հայտնում է իր խոհերը մարդու և աշխարհի մասին, հերոսը ատում է մարդկանց նրանց կեղծավորությունը և ստորությունը, ագահությունն ու ժլատությունը: Բացասական և նենգ դրսևորումներից նրանց վերյաբերյալ բանաստեղծի մտորումներից բացի աբու լալան երգում է ազատությունը: նա տենչում է ազատա արևը, նրան է կոչում մայր, նա է միակ բարին ու սուրբը, և ինքը ըղձում է միանալ նրան: Արևը ամենահզորն է, նա հզոր է անգամ Աստծուց 

Դու Աստծուց հզոր, դու միակ իմ սեր, դու միակ իմ մայր, մայրական դու գիրկ,

Դու միակ բարի, դու միայն սուրբ, սուրբ, դու գերահրաշ, միակ գեղեցիկ...

2.Ավ. Իսահակյանի <Աբու Լալա Մահարի> պոեմը, որը ամբողջական բնագիր է, գեղարվեստական չափածո խոսքի տեսակ է՝ իր բազմազան բաղադրիչներով:

Պոեմը լեզվական պատկերավորման միջոցների, խոսքի արտահայտչությունների մի հրավար գանձարան է լեցուն մարգարտահյուս լեզվական իմաստային միավորներով: իսահակյանի օգտագործած մակդիրները գեղարվեստորեն, գեղագիտորեն բնորոշում են տարբեր առարկաներ, երևութներ, վիճակներ, երբեմն էլ գործողություններ, որոնք օժտված են արտակարգ պատկերավորությամբ և զգացմունքայնությամբ, լեզվաոճական կշռութով, դրանք խոր իմաստներ են արտահայտում, գունագեղ են դարձնում պատկերավորությունը:

Պոեմում օգտագործված մակդիրները արտահայտված են գոյականներով (Գոհար, բոց, լույս, ոսկի), ավելի հաճախ ածականներով, դրանով իսկ նպաստելով պոեմի երաժշտայությանն ու ռիթմին: Նրա խոսքում օգտագործված համեմատությունները երկու առարկաննեի կամ երևույթների վերաբերյալ պատկերն ավելի նկատելի, պարզ ու գունեղ են դարձնում: Կիրառված համեմատությունները, առարկաների, երեւույթների ընդհանուր գծերը բացահայտելուց զատ, դրսեւորում են հեղինակի վերաբերմունքը, նրա զգացմունքների, մտորումների գնահատման չափանիշը: Այսպես՝ Աբու-Լալայի քարավանը քայլում էր աղբյուրի նման մեղմ կարկաչելով, անապատի դեղին շեղջերը հորձանքներ կտան ալիքների պես, ատում եմ սերը՝ մահի պես անգութ, հավիտյան այրող, խոցող գաղտնաբար, զանգակներն, ասես, հեկեկում էին եւ ծորում հատ-հատ հնչուն արցունքներ, քարավանն, ասես, լալիս էր անուշ, նրա վիշտը անհունի նման, ինչպես իր ուղին, եւ լուսինն ինչպես ջեննեթի մատաղ փերիի կուրծքը՝ չքնաղ, լուսափառ, աշխարհն էլ ասես մի հեքիաթ լինի՝ անսկիզբ, անվերջ, հրաշք դյութական, գիշերն ահարկու՝ ե՛ւ սեւ, ե՛ւ հըսկա, մի չղջիկի պես թեւերը փռեց, խավարն՝ ասես թե պատած խավարով, եւ հողմերն ահեղ՝ նժույգների պես՝ սանձարձակ վայրի արշավում էին, հողմերը մահասարսուռ շառաչում էին եւ աղաղակում հազար ձայներով, ասես, վիրավոր գազաններ էին, մռնչում-ոռնում հողմի բերանով, հեծեծում էին հողմերը տխուր, որպես թե մի սիրտ լաց լիներ անհույս, վայ նրան, ով որ տուն ու տեղ ունի, կապված է շան պես իրեն տան շեմին, բարեկամներից հեռու տար դու ինձ, որոնք անկշտում մժղուկների պես հետեւում են քեզ, հողմերն անհեթեթ ջինների նման՝ Աբու-Լալայի խոժոռուն դեմքին քրքջում էին...,

3.

English project 2nd semester

The comminacation beetween humans using speech started approximately 500,000 ago. The way people communicated with each other has changed. Human communication was revolutionized and they started communicating using symbols, which were developed about 30,000 years ago, and writing was developed about 5000 years ago.

                                                   Nonverbal Comminacation 

The vital part of human communication is the nonverbal communication. The researches shows that the 55 percent of our personal communcation is using nonverbal communication, the examples of that are-gestures or eye sight, tone of the voice. Many other sudies show that only 7 percent of receiver's comprehension of a message is based on sender's actual words; 38 percent is baced on paralanguage. The muscles of our face do send messages without saying any word. A change in facial expression can change our emotional state. Reseaches show that when idividuals are lying, they are more likely to blink more frequently, shift their weight, and shrug. 

The advantages of nonverbal communication 

1. Complementary: Non-verbal cues complement a verbal message by adding to its meaning. You can pat someone you offended at the back as you say sorry to him or her.
2. Easy presentation: Information can be easily presented in non-verbal communication through using visual, audio-visual and silent means of non-verbal communication.
3. Substituting: Non-verbal message may substitute for the verbal message especially if it is blocked by noise, interruption, long distance etc. for example: gestures-finger to lips to indicate need for quite, facial expressions- a nod instead of a yes.
4. Accenting: Often used to accent a verbal message. Verbal tone indicates the actual meaning of the specific words.
5. Repeat: Used to repeat the verbal message (e.g. point in a direction while stating directions.)
6. Help to illiterate people: This type of communication use gestures, facial expressions, eye contact, proximity, touching etc. and without using any spoken or written word. So, it is very much helpful for illiterate people.
7. Help to handicapped people: Non-verbal cues of communication greatly help in handicapped people especially to deaf people. Deaf people are exchange message through the movements of hands, fingers, eye ball etc.
8. Attractive presentation: Non-verbal communication is based on visual, picture, graph, sign etc. that can be seen very much attractive.
9. Reducing wastage of time: The message of non-verbal communication reached the receiver very fast. For this reason it reduces the wastage of valuable time of the communicator.
10. Quick expression of message: Non-verbal cues of communication like sign and symbol can also communicate some messages very quickly than written or oral messages.

Thr disadvantages of nonverbal communication 

Despite of advantages of non-verbal communication, it is not free from its limitations or disadvantages which are:

1. Vague and imprecise: Non-verbal communication is quite vague and imprecise. Since in this communication there is no use of words or language which expresses clear meaning to the receiver. No dictionary can accurately classify them. Their meaning varies not only by culture and context but by degree of intension.
2. Continuous: It is possible to stop talking in verbal communication, but it is generally not possible to stop nonverbal cues. Also, spoken language has a structure that makes it easier to tell when a subject has changed, for instance or to analyze its grammar. Nonverbal does not lend itself to this kind of analysis.
3. Multi-channel: while watching someone’s eyes, you may miss something significant in a hand gesture. Everything is happening at once and therefore it may be confusing to try to keep up with everything. Most of us simply do not do so, at least not consciously.
4. Culture-bound: Non-verbal communication is learnt in childhood, passed on to you by your parents and others with whom you associate. A few other gestures seem to be universal. Evidence suggests that humans of all cultures smile when happy and frown when unhappy. However, most nonverbal symbols seem to be even further disconnected from any “essential meaning” than verbal symbols. Gestures seen as positive in one culture (Like the thumbs-up gesture in the USA) may be seen as obscene in another culture.
5. Long conversations are not possible: In non-verbal communication, long conversation and necessary explanations are not possible. No party can discuss the particular issues of the messages.
6. Difficult to understand: Difficult to understand and requires a lot of repetitions in non-verbal communication. Since it uses gestures, facial expressions eye contact, touch etc. for communicating with others which may not be understandable for the simple and foolish people.
7. Not everybody prefers: Everybody not prefers to communicate through non-verbal communication with others. Sometimes it cannot create an impression upon people or listeners. It is less influential and cannot be used everywhere. It is cannot be used as a public tool for communication.
8. Lack of formality: Non-verbal communication does not follow any rules, formality or structure like other communication. Most of the cases people unconsciously and habitually engaged in non-verbal communication by moving the various parts of the body.
9. Costly: In some cases non-verbal communication involves huge cost. For example, neon sign, power point presentation, cinema etc are very much costly compared to others form of communication.
10. Distortion of information: Since it uses gestures, facial expressions, eye contact, touch, sign, sound, paralanguage etc. for communicating with others, there is a great possibility in distortion of information in non-verbal communication.

Alvard manukyan

Davit matevosyan